Maylandia estherae jest bardzo popularną i chętnie trzymaną rybą w naszych domowych akwariach imitujących biotop Malawi. Dzieje się to za sprawą pięknych barw, jakimi obdarzone są te ryby, jak i bardzo dużej dostępności tego gatunku na naszym rynku akwarystycznym. Większość osób, które miały styczność z tymi rybami kojarzy je tylko z odmianą red-red., nie wiedząc bądź nie pamiętając, że gatunek estherae ma jeszcze kilka bardzo ciekawych odmian, do których będę chciał nawiązać w tym artykule.

Trochę historii

Rodzaj Maylandia został opisany w 1984r przez dwóch badaczy – Meyer’a i Foerster’a. Ryby te jednak były znane już o wiele wcześniej jednak klasyfikowano je jako morfy rodzaju Pseudotropheus zebra i przez wiele lat taką nomenklaturę uważano za właściwą, aż do czasu wydzielenia ich do nowego rodzaju - Maylandia. Sam gatunek estherae został odkryty i opisany przez Ada Koningsa w 1995r. Nazwę 'estherae' nadał tej Rybie Ad Konigs, na pamiątkę, od imienia żony słynnego eksportera Stuarta Granta- Esther Grant. Sama ryba, trafiła do akwariów już około 1970 roku.

Ogólna charakterystyka

Ryba ta zamieszkuje litoral skalny, można ją spotkać w jeziorze na głębokości około 20 metrów. Ryby z gatunku estherae zamieszkują w okolicach wyspy Chiotu, Raf Nkhunu, Minos, Chiluche, a także w okolicach Come, Meponda, N’Kolongwe, Metangula oraz Punktu Nkhungu, a więc po stronie jeziora należącej do Mozambiku oraz Republiki Malawi. Jak większość mbuna unika otwartych przestrzeni, skupiając się na zeskrobywaniu peryfitonu porastającego skały.

Rozmiary

Dorasta do około 12-13 cm, przy czym samice nie przekraczają zazwyczaj 10 cm.

Dymorfizm płciowy

Odróżnienie płci u dorosłych osobników nie stanowi większego problemu. Samce są widocznie większe od samic. Ich sylwetka jest masywniejsza, oraz posiadają większą liczbę atrap jajowych na płetwie odbytowej, grzbietowej, oraz ogonowej.
Ryby te cechuje bardzo atrakcyjne ubarwienie - właśnie to ono sprawia, że sa one tak często wybierane do naszego akwarium.
Jak już wcześniej wspomniałem Mayladnia estherae występuje w kilku odmianach kolorystycznych:

Red-red (O-morph) – najbardziej popularna odmiana kolorystyczna. Młode osobniki tego gatunku są barwy żółto-pomarańczowej. Samce z wiekiem przechodzą w blado różową barwę, wpadającą nawet w lekki fiolet.

Maylandia estherae red-red (samiec), fot. Mariusz Siemiątkowski

Samiczka M. estherae red-red, fot Mariusz Siemiątkowski

Red-blue – Samiec jest barwy niebieskiej, natomiast samica posiada pomarańczowe ubarwienie.

Samiec M. estherae red-blue, fot. Grzegorz Hamanowski

Samica M.estherae red-blue,fot. Grzegorz Hamanowski

Ice-blue- samiczki są koloru niebieskiego, natomiast samce wybarwiają się na jasnobłękitny "lodowy" kolor.

Samce odmian red-blue oraz ice-blue często mylone są z samcami Maylandia callainos. Dość często dochodzi także do krzyżówek między tymi odmianami i dlatego najlepiej jest kupować ryby od pewnego hodowcy lub innego pewnego źródła.

OB- podstawowym kolorem tej odmiany jest pomarańcz(tak jak w odmianie red-red). Z tym, że dodatkowo na ciele ryby występują czarne ciapki, które czynią rybę atrakcyjniejszą dla wielu akwarystów.
Dorosła samica jest pomarańczowa w owe ciapki, natomiast samiec jest bladoróżowy, a ciapki z wiekiem przybierają barwy lekko fioletwoej.

Samica M. estherae OB, fot Piotr Czupryna

Samiec M. estherae OB, fot Jacek Jabłoński

Każdy młody osobnik (z wyjątkiem ryb BB- ale o tym kilka linijek niżej) posiada jedyny w swoim rodzaju zestaw ciemnobrązowych plam spowodowanych rozłożeniem pigmentu pod skórą. Taka odmienność sprawia, że kazda ryba zyskuje na indywidualności. Z wiekiem ryby nabierają piekniejszych i pełniejszych barw.

Tak jak w pozostałych odmianach barwnych i u OB morphów nie ma problemu z odróżnieniem płci u dorosłych ryb. Różnica jest dokładnie taka sama jak w odmianie OB, z tym, że wzór na ciele osobników OB moph jest moim zdaniem o wiele piękniejszy :).

Dorosła samica M. estherae Ob morph, fot. Mariusz Siemiątkowski

Samiec M. estherae Ob morph w postawie dominującej, fot. Piotr Czupryna

Jak już wspomniałem wcześniej wyjątkiem w ubarwieniu jest ryba BB morph.
Otóż osobniki BB są swoistymi 'odmieńcami'. Rybki te otrzymujemy z normalnego rozmnożenia dwóch osobników OB morph. Jest to bardzo ciekawe, a zarazem bardzo zagadkowe jeszcze zjawisko, że pośród młodzieży Ob morph może pływać do kilku sztuk wcale nie brzydkich kaczątek!
Obecnie posiadam niewielką wiedzę na temat morficznosci tego gatunku, to też dużo nie powiem, dlaczego dzieje się tak, że powstają właśnie takie odmieńce. Z informacji jakie dotychczas zebrałem, wiem, że prawdopodobnie osobniki BB morph to zawsze samce. Piszę prawdopodobnie, bo nie mam 100% pewności. Jeśli jednak wzbogace się o nową wiedzę na temat tych ryb, to z pewnością nastąpi aktualizacja tego artykułu i zostaniecie o tym powiadomieni :) Morficzność u endemitów z Jeziora Malawi to jeszcze dosyć mało znany temat wśród akwarystów- hobbystów. Jest to zagadnienie dla wielu naukowców i badaczy tych pięknych ryb.

Poniżej prezentuje fotkę osobnika BB morph.

Maylandia estherae BB morph, fot. Mariusz Siemiątkowski

W moim akwarium obecnie pływa 3 samce i 3 samice Maylandi estherae OB morph + 1 osobnik BB morph.
Ponadto w zbiorniku znajdują się jeszcze 4 gatunki -

Labidochromis zebroides
Maylandia emmiltos
Labeotropheus trewavasae Thumbi West OB (lub red top OB)
Pseudotropheus msobo Magunga

Wszystko to pływa w akwarium 375l.

Zachowanie

Maylandia estherae jest według moich obserwacji rybą średnioagresywną, lecz ze skłonnością do dużej agresji wewnątrz gatunkowej. Często mam okazje obserwować widowiskowe walki samców na granicy rewirów. Ryby walczą chwytając się za pyski, często to trwa nawet dziesiątki minut. Dość wyraźnie zaznaczony jest terytorializm. Samce obierają rewiry w pobliżu zawalonych skał, grot. Gdy tylko jakiś osobnik zbliży się do rewiru, natychmiast samiec pręży się, prezentując całę pięknie barw, po czym zaciekle odgania intruza.
Nie zauważyłem wśród swoich ryb jakiejś dużej agresji pozagatunkowej. Zazwyczaj ogranicza się ona do pogonienia z rejonu rewiru ryby, która podplynie za blisko.

Rozmnażanie

Maylandia estherae rozmnaża się bardzo łatwo, tak jak większość mbuna. Aby osiągnąć potomstwo potrzeba tylko samca i samicy :). Okres inkubacji trwa około 3 tygodni. Jeśli chcemy mieć młode, to należy odłowić samicę do kotnika po +/- (22-23) dniach inkubacji. Należy pamietać, że w kotniku powinna znajdować się ta sama woda, co w akwarium ogólnym. (Odławianie samicy powinno być jednak ostatecznością! Sama inkubacja jest dla niej ogromnym stresem a dodatkowe odseparowywanie jej od stada może ją narazić na groźne powikłania chorobowe bądź odrzucenie przez stado po powrocie do akwarium ogólnego!!). Ja dochowałem się juz kilku miotów młodych Maylandi. Rybki bez problemu można wychować na rozdrobnionej spirulinie i innych suchych pokarmach z dodatkami mrożonek np. cyklopa.

Pokarm

Skład menu Mayladni estherae nie różni się niczym od pozostałych mbuna.
Podstawą diety powinny być pokarmy na bazie składników roślinnych, glonów spiruliny i nie tylko.

Jako dodatek do tej diety, raz na 5-6 dni należy podać rybom jakieś mrożonki.

Sczególnie polecam wodzienia, cyklopa, oczlika, artemię i kryla.

Raz na dwa tygodnie zaleca się podanie czosnkowego pokarmu dla paletek, który oczyści układ pokarmowy naszych ryb z wszelkich nieporządanych pasożytów itp., oraz wpłynie bardzo pozytywnie na pracę układu pokarmowego naszych pupili.
Należy bezwzględnie wystrzegać się podawania rybom takich ciężkich pokarmów jak ochotka, rurecznik, czy mięsa zwierząt ciepłokrwistych.
Może to zaowocować przykrymi w skutkach schorzeniami układu pokarmowego, oraz zespołu bloat- co w konsekwencji może prowadzić do śmierci ryb.
Wyżej wymienione wskazowki i zasady, jakimi powinniśmy się kierować przy żywieniu Maylandia estherae podlegają również pod pozostałe ryby z grupy mbuna.
Stosowanie się do nich zapewni zdrowie i dobrą kondycję naszych ryb, a nam pozwoli się cieszyć oglądaniem pięknych barw jakie będą prezentowali nasi podopieczni po odpowiednim odżywianiu.

Sugerowane rozmiary akwarium

Z uwagi na niemałe rozmiary, jakie jest w stanie osiągnąć ta ryba stosuje się jedną zasadę- IM WIĘKSZE TYM LEPSZE :). Minimalny litraż dla Maylandi estherae to 200l i 100 cm długości akwarium. Jest to naprawde ogromne minimum, jakie powinniśmy zapewnić tym rybom, decydując się na ich hodowle.
Pisząc 200l mam na myśli akwarium jedno, maksymalnie dwugatunkowe.
Chcąc hodować Maylandie estherae z większą liczbą gatunków, powinniśmy jej zapewnić akwarium o długości minimalnej 120cm i pojemności około 250l.