Labidochromis joanjohnsonae

Labidochromis joanjohnsonae

20200401_153213.thumb.jpg.9f0b3be19db82b713f65bb219385a6dd.jpg
fot. Karol Mrozek

NAZEWNICTWO
Określenie przynależności tej ryby do danego rodzaju było problematyczne dla badaczy, przez co nazwa rodzajowa oraz gatunkowa zmieniała się kilkukrotnie na przestrzeni lat:
• oryginalnie opisany jako Labidochromis joanjohnsonae (1974, Johnson)
• Labidochromis fryeri (1975, Oliver)
• Melanochromis exasperatus (1976, Burgess)
• Melanochromis joanjohnsonae (1982, Lewis)
• Labidochromis joanjohnsonae (2012, Konings&Stauffer)

WYSTĘPOWANIE
Obszar występowania tego gatunku to górne 4 metry obmywanej przez fale strefy skalistej wolnej od osadu.
Jest endemitem występującym w wodach opodal wyspy Likoma (środkowa część jeziora, blisko wschodniego brzegu).
Widywany głównie po południowo-zachodniej stronie Makulawe Point (przylądek Makulawe) oraz w zatoce Madimba. Można go jednak spotkać w wodach wokół całej wyspy Likoma.
” Perły z Likomy” ( tak określany jest ten gatunek – z ang. „Pearl of Likoma”) zostały również introdukowane przez człowieka w okolicach wyspy Thumbi West (południowa część jeziora, obszar Parku Narodowego Malawi).

20200101_162250.thumb.jpg.03c597bf770d802df3256ad9ca196ccb.jpg.14186ccd6f8c6f08a061a84e774c8e74.jpg

Zaznaczone lokalizacje występowania w jeziorze (ryc. AquaLex)

20200330_094429.thumb.jpg.3a6416909b729dd800dc75bd97d90395.jpg

Wyspa Likoma, na północy przylądek Makulawe (ryc. Back to Nature)

20200331_180055.thumb.jpg.a602e83688bdbe35fc70c367c38d00ca.jpg

Przykładowe siedlisko występowania, wody wyspy Likoma -Yofu Bay. (fot. African Cichlid Hub)

ROZMIAR I DYMORFIZM PŁCIOWY
Gatunek niewielkiej mbuny, gdzie samiec dorasta do 10 cm a samica do 8 cm. Jednak w akwarium z uwagi na dobry dostęp do pożywienia mogą rosnąć odpowiednio do 12 i 9 cm.
Dymorfizm płciowy jest widoczny już u stosunkowo małych ryb mających około 4 cm, do tego momentu młode mają ubarwienie samicy. Po wybarwieniu samiec i samica wyglądają jak przedstawiciele innych gatunków.
Samiec posiada niebieskawy/błękitny lśniący kolor z delikatnie przebijającymi pionowymi ciemnymi pasami. Samice zaś są miksem opalizujących kolorów z przewagą pomarańczy / czerwieni/ srebra i w niektórych momentach delikatnych błękitnych przebłysków.

20200101_164017.thumb.jpg.72444e6c0bfe44462fd34b30660d948e.jpg.0050350c66f7463b0acd4ec465e95a6f.jpg

U góry samiec, dół samica (fot. Back to Nature)

DSC_0835p_filtered.thumb.jpg.06e872e5b6a8432687f04c4cfbe68572.jpg.25466e651c1cc2774509de7d6dfe6130.jpg

Samiec (fot. Karol Mrozek)

20200402_074707.jpg.0f1ee8ade421847156b58247182f6aa0.jpg

Samiec (fot. Ad Konings)

20200330_094708.jpg.18c15840bc86bffa7ba2e986c4caf6be.jpg

Samica (fot. onzemalawicichliden.eu)

20200126_205456.thumb.jpg.d29113df73fc2a012143f4ba8f39658c.jpg

Inkubująca samica (fot. Karol Mrozek)

Poniżej film przedstawiający samca i samicę Labidochromis joanjohnsonae w ich naturalnym środowisku.

POŻYWIENIE
W środowisku naturalnym podejmuje bezkręgowce z porastającego skały peryfitonu. W skład ich pożywienia wchodzą nimfy, larwy owadów, skorupiaki oraz przy okazji glony które podczas spożywania bezkręgowców trafiają do pyska ryby.
Pielęgnując te ryby w akwarium należy skomponować dla nich dietę, w której w znacznym stopniu będą przeważały składniki pochodzenia zwierzęcego. Należy jednak pamiętać żeby zawrzeć w niej również składniki skierowane do roślinożerców.
Gatunek ten można więc określić jako wszystkożerny ze znaczną przewagą składników zwierzęcych.
Poniżej rycina przedstawiająca aparat gębowy, szczęki, rodzaj i rozstaw zębów oraz kształt głowy Labidochromis joanjohnsonae predestynujący go do zdobywania pokarmu w określony wyżej sposób.

20200401_092423.thumb.jpg.9a60591673b2450d88a18e01c406081e.jpg

(ryc. Lewis 1980r)

ZACHOWANIE
W jeziorze wybarwione godowo samce można obserwować przez cały rok. Obejmują one duże terytoria o średnicy nawet do 3 metrów, które są ich rewirem tarliskowym jak i żerowiskowym. Samice są adorowane w dowolnym miejscu rewiru samca, podobnie rzecz się ma ze składaniem ikry.
Jeśli chodzi o jego temperament w warunkach akwariowych – nie jest to łagodny pyszczak, a jego nastawienie do współtowarzyszy zarówno wewnątrz jak i zewnątrz gatunkowych można określić jako średnio agresywne. Wykazuje się dość widocznym terytorializmem, jest przywiązany do swojego kawałka dna w którym tak jak ma to miejsce w jeziorze żeruje oraz odbywa tarło. Nie jest jednak tak, że jest kurczowo „przywiązany” do swego rewiru i w momentach gdy nie żeruje bądź nie adoruje samic potrafi spokojnie pływać po całym zbiorniku.

WYMAGANE AKWARIUM
Pomimo tego, że pielęgnice te nie rosną do pokaźnych rozmiarów, to z uwagi na ich charakter omawiany w punkcie powyżej, sugerowanym minimalnym akwarium w układzie jednogatunkowym będzie 160 litrów (100x40x40) a chcąc trzymać je z innym gatunkiem będzie to standardowe 240 litrów (120x40x50). Jednak starajmy się dążyć do jak największych wymiarów.
Aranżując zbiornik dla Labidochromis joanjohnsonae należy wziąć pod uwagę siedlisko w którym występują w naturze, a więc starać się odwzorować strefę skalistą wolną od osadów. W akwarium więc, nie może zabraknąć dużej ilość skał obfitujących w groty, kryjówki i szczeliny które te ryby uwielbiają eksplorować. Natomiast można pominąć użycie piasku jako podłoża i utworzyć dno wyścielone tylko kamieniami – w ten sposób odwzorujemy ich naturalny habitat.

OCHRONA GATUNKU
Według IUCN Red List of Threatened Species, Labidochromis joanjohnsonae jest określany jako „prawie zagrożony”. Niestety nie jest znany trend populacji jak i przybliżona ilość dorosłych osobników w jeziorze. Nie jest to wysoki stopień zagrożenia, a nadzieją napawa fakt introdukucji gatunku w wodach Parku Narodowego Malawi.

WŁASNE SPOSTRZEŻENIA
Jak do tej pory poza opisanymi wyżej cechami samców, zoabserwowałem jedno niezwykle ciekawe zachowanie dotyczące samic. Mianowicie podczas inkubacji większość samic mbuny ukrywa się gdzieś w zakamarkach i łatwo jest je stamtąd  przeganiać innym rybom – u mnie podobnie, lecz dwie inkubujące samice L. joanjohnsonae zajęły małe rewiry blisko terytorium samca alfa i zaciekle przeganiały z tego miejsca nawet dwa razy większe ryby! Uciekały jedynie przed alfą swojego gatunku.
Kolejną ciekawostką, która potwierdza informacje, które można znaleźć w literaturze, jest to że Perły z Likomy są niezwykle „płodnym” gatunkiem. Zarówno jeśli chodzi o częstotliwość podchodzenia do inkubacji, jak i to że już czterocentymetrowe samice z powodzeniem inkubują.
Jeśli chodzi o moje odczucia dotyczące taksonomii i powtórnego przypisania gatunku do rodzaju Labidochromis, uważam to za jak najbardziej słuszną decyzję. Mając możliwość obserwacji ryb z rodzaju Melanochromis oraz Labidochromis, stwierdzam że joanjohnsonae dużo bliżej do tego drugiego – można tu wyróżnić m.in. sposób walki samców i utrzymywania rewirów, preferowanie tych samych stref zbiornika, sposób podejmowania pokarmu i chyba przede wszystkim zbliżoną budowę ciała.

Mam nadzieję, że tym artykułem przybliżyłem Wam tę niezwykle urokliwą rybę, a tej części czytelników którzy w przyszłości będą chcieli ją pielęgnować choć odrobinę pomogłem :)

Pozdrawiam Karol Mrozek „Mróz”

źródła:
• Malawi Cichlids in their natural habitat 2ed, Ad Konings
• Back to Nature, Ad Konings
• Pielęgnice jezior Tanganika i Malawi, Wojciech Sierakowski
• AquaLex Cichlids from Lake Malawi, Andreas Spreinat
• www.onzemalawicichliden.eu
• www.malawicichlids.com
• African Cichlid Hub – kanał Youtube.com
• www.iucnredlist.org